Rada Unii Europejskiej ponownie przychyliła się do wniosku polskiego rządu i wydłużyła ograniczenie w odliczaniu podatku VAT od samochodów firmowych, paliwa oraz wydatków związanych z utrzymaniem auta. Oznacza to, że polscy przedsiębiorcy jeszcze przez kilka lat będą musieli funkcjonować w realiach, które znacząco odbiegają od ogólnych zasad obowiązujących w Unii Europejskiej.
Jak wygląda odliczenie VAT w Unii Europejskiej?
Zasadą obowiązującą na terenie Unii Europejskiej jest nieograniczone prawo do odliczania podatku VAT od zakupów firmowych, w tym również pełne odliczenie VAT od paliwa wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który ponosi wydatki związane z prowadzoną firmą, co do zasady ma prawo do odzyskania całego podatku VAT.
Polska jednak od lat korzysta z wyjątku od tej reguły.
Ograniczenie odliczenia VAT w Polsce – przepisy obowiązujące od 2014 roku
Od 2014 roku w Polsce obowiązują przepisy, które istotnie ograniczają możliwość odliczenia VAT od samochodów firmowych. W praktyce oznacza to, że:
-
pełne odliczenie VAT (100%) przysługuje wyłącznie wtedy, gdy samochód jest wykorzystywany wyłącznie do celów działalności gospodarczej,
-
warunkiem pełnego odliczenia VAT jest prowadzenie szczegółowej ewidencji przebiegu pojazdu (tzw. kilometrówki dla celów VAT),
-
brak ewidencji oznacza automatyczną utratę prawa do pełnego odliczenia.
W przypadku braku ewidencji przebiegu pojazdu przedsiębiorca może odliczyć jedynie 50% VAT wykazanego na fakturze.
Jakich wydatków dotyczy ograniczenie VAT?
Ograniczenie odliczenia VAT do 50% dotyczy nie tylko zakupu samego samochodu, ale również:
-
paliwa,
-
części zamiennych,
-
olejów i płynów eksploatacyjnych,
-
opon,
-
napraw i usług serwisowych,
-
innych wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem auta.
W praktyce oznacza to realne zwiększenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza dla firm intensywnie korzystających z samochodów.
Derogacja UE – dlaczego Polska może ograniczać VAT?
Możliwość ograniczenia prawa do odliczenia VAT jest odstępstwem od unijnych przepisów i wymaga zgody Rady Unii Europejskiej. Takie pozwolenie nosi nazwę derogacji.
Polski rząd po raz pierwszy wystąpił o derogację w 2013 roku. Od 2014 roku przedsiębiorcy w Polsce funkcjonują więc w systemie ograniczonego odliczenia VAT od samochodów i paliwa.
Dotychczasowa decyzja Rady UE obowiązywała do końca 2025 roku. W związku z tym polski rząd złożył wniosek o jej przedłużenie.
Ograniczenie VAT przedłużone do końca 2028 roku
Pod koniec września w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowana została decyzja wykonawcza Rady UE nr 2025/1986, która przedłuża obowiązywanie derogacji o kolejne trzy lata.
W praktyce oznacza to, że ograniczenie odliczenia VAT od samochodów firmowych i paliwa będzie obowiązywać co najmniej do końca 2028 roku.
Tym samym Polska pozostanie jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, w których takie ograniczenia nadal funkcjonują.
W których krajach UE obowiązuje podobne ograniczenie?
Obecnie ograniczenie odliczenia VAT do 50% dotyczy przedsiębiorców jedynie w kilku państwach członkowskich, takich jak:
-
Polska,
-
Estonia,
-
Portugalia,
-
Rumunia,
-
Węgry,
-
Słowacja.
Większość krajów Unii Europejskiej pozwala przedsiębiorcom na pełne odliczenie VAT od paliwa i samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Ciekawostka: paliwo za granicą z pełnym VAT
Co ciekawe, polski przedsiębiorca, który nie ma prawa do pełnego odliczenia VAT od paliwa zakupionego w Polsce, może odliczyć 100% VAT, jeśli to samo paliwo kupi w innym kraju Unii Europejskiej.
Dlaczego? Ponieważ paliwo nabyte za granicą zawsze podlega zasadom obowiązującym w kraju zakupu, a te – zgodnie z prawem unijnym – umożliwiają pełne odliczenie VAT.
Podsumowanie – co powinni wiedzieć przedsiębiorcy?
Przedłużenie derogacji oznacza, że przedsiębiorcy muszą nadal:
-
świadomie decydować, czy prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu,
-
liczyć się z ograniczeniem odliczenia VAT do 50%,
-
odpowiednio planować koszty związane z użytkowaniem samochodów firmowych.
Jeżeli masz wątpliwości, czy przysługuje Ci pełne odliczenie VAT od samochodu lub paliwa, albo zastanawiasz się, czy prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu ma sens w Twojej firmie – warto skonsultować to z księgowym.
W Biurze Rachunkowym Actarius na bieżąco śledzimy zmiany w przepisach i pomagamy przedsiębiorcom bezpiecznie poruszać się w gąszczu podatkowych wyjątków i ograniczeń.